Vijf ideeën voor een fijne stad in de sneeuw.
Een positief en praktisch perspectief
Sneeuw is een zeldzame gast geworden in Nederlandse steden. Juist daarom werkt het als een vergrootglas. In korte tijd wordt zichtbaar hoe de stad werkelijk functioneert: niet alleen als mobiliteitssysteem, maar als leefomgeving. Wie voelt zich veilig. Wie kan blijven bewegen. Waar ontstaat ruimte voor spel, ontmoeting en plezier. En waar schuurt het, omdat beleid en uitvoering elkaar net niet raken.
“Sneeuwkristallen dempen geluid, verdubbelen licht, vertragen de machine. Sneeuwvlokken, leerde ik uit het prachtige boek Snö van de Zweed Sverker Sörlin, vallen gemiddeld met voetgangerssnelheid. Ja: dwarrelen is verwant aan wandelen, sneeuw sléntert uit de hemel naar beneden. Deze week was het dwarreltempo de metronoom van de stad.” - Arjen van Veelen (column NRC, 9 januari 2026)
Sneeuw vertraagt, maar verrijkt ook. Mensen zijn buiten, helpen elkaar, maken de straat weer even tot gedeelde ruimte. Er wordt weer volop buitengespeeld! Tegelijk laat sneeuw zien hoe kwetsbaar diezelfde openbare ruimte kan zijn als lopen en fietsen niet vanzelfsprekend worden meegenomen. De honderden reacties van de afgelopen dagen laten geen zwart-witbeeld zien, maar wel een duidelijke behoefte: steden die ook bij winterweer prettig, veilig en inclusief blijven.
Vijf ideeën die helpen om sneeuw niet alleen te benaderen als logistiek probleem, maar als tijdelijk ander seizoen waarin kwaliteit, gebruik en samenleven opnieuw betekenis krijgen.
Bron: De Stentor
1. Omarm sneeuw als kwaliteit van de openbare ruimte
Sneeuw verandert de stad. Straten worden stiller, pleinen speelser en routes minder vanzelfsprekend. Kinderen bouwen sneeuwpoppen, er wordt gesleed, ouders spelen mee en ontmoeten elkaar. De openbare ruimte wordt weer ervaren als plek om te zijn, niet alleen om doorheen te bewegen.
Die kwaliteit mag benoemd en benut worden. Niet alles hoeft strak opgeruimd te zijn. Tegelijk vraagt een fijne stad om duidelijke keuzes: waar ruimte is voor spel en waar routes veilig en herkenbaar moeten blijven. Door dat onderscheid expliciet te maken, ontstaat begrip en rust. Mensen weten waar ze kunnen spelen en waar ze op elkaar moeten letten.
❄️ Maak ruimte voor speelsheid en beloon die, bijvoorbeeld door een verkiezing van de mooiste sneeuwpop of het delen van winterbeelden uit de stad. #mooistepopvanrotterdam
❄️ Breng winterplekken in kaart, met een eenvoudig overzicht van toffe sleeheuvels en sneeuwpretstraten.
❄️ Laat zien wat goed gaat, door naast werk van - de beheerdienst - ook initiatieven van bewoners en spelende kinderen zichtbaar te maken.
2. Schoolroutes als ruggengraat van de winterstad
Als sneeuw iets blootlegt, is het het belang van schoolroutes. Dit zijn niet zomaar fietspaden, maar dagelijkse levenslijnen voor kinderen en ouders. Dit gaat verder dan doorstroming, dit gaat om vertrouwen, zelfstandigheid en veiligheid.
Wanneer deze routes slecht begaanbaar zijn, ontstaat voorspelbaar gedrag: kinderen wijken uit naar de rijbaan, ouders begeleiden noodgedwongen en de stad verliest tijdelijk een stuk autonomie voor jonge bewoners.
❄️ Maak in kaarten en strooi- en veegroutes een aparte categorie voor schoolroutes en geef deze aantoonbaar voorrang. Geef gedeelde wegen op schoolroutes (fiets + auto) extra aandacht.
❄️ Werk met een korte dagelijkse “schoolroute-check”. Extra aandacht rond begin- en eindtijden van scholen.
❄️ Stem gladheidsbestrijding op schoolroutes af met scholen en ouders, zodat meldingen snel en gericht binnenkomen.
3. Inclusieve keuzes zichtbaar maken in de volgorde
De volgorde waarin sneeuw wordt geruimd is geen technisch detail, maar een uitdrukking van waarden. In Scandinavië is het heel gebruikelijk om eerst voet- en fietspaden sneeuwvrij te maken en daarna pas de autowegen. Steden als Oulu, Karlskoga en Umeå doen dat bewust, omdat lopen en fietsen vaker worden gebruikt door vrouwen, kinderen en ouderen en omdat het maatschappelijke rendement groter is.
Die inclusieve bril helpt ook om oog te hebben voor details die er echt toe doen. Oversteekplaatsen bijvoorbeeld. Juist daar, waar veiligheid cruciaal is, ontstaat vaak een mengsel van sneeuw, water en ijs. Het zijn kleine plekken, maar met grote invloed op hoe mensen de stad ervaren.
❄️ Leg de winterse prioriteiten/volgorde expliciet vast en communiceer deze vooraf en tijdens sneeuwperioden, zodat inwoners begrijpen dat het om een bewuste en inclusieve keuze gaat.
❄️ Behandel oversteekplaatsen, ov haltes en toegang van winkels en huisartsen/apotheken als aparte aandachtspunten in gladheidsbestrijding.
4. Samen verantwoordelijkheid nemen
Veel bewoners zijn bereid hun stoep schoon te maken, zeker als duidelijk is wat de bedoeling is en waarom. Tegelijk willen mensen ruimte houden voor sneeuwpret. Dat hoeft elkaar niet uit te sluiten, zolang de verwachtingen helder zijn en de toon uitnodigend blijft.
Hier ontstaat ook ruimte voor nieuwe vormen van samenwerking. Het idee van een vrijwillige sneeuwploeg past daarbij: bewoners die willen bijspringen op cruciale plekken zoals bij scholen, oversteekplaatsen en haltes. Niet als vervanging van de gemeente, maar als aanvulling, georganiseerd en gefaciliteerd.
❄️ Bewoners, begin alvast met schoonmaken waar het nodig is. En vraag in de buurtapp of er hulp nodig is, bijvoorbeeld bij het doen van boodschappen.
❄️ Hou rekening met de sleeërs! Leuker wordt het niet.
❄️ Introduceer een vrijwillige sneeuwploeg als aanvulling, gericht op hotspots zoals scholen, oversteekplaatsen en haltes. Faciliteer waar mogelijk met goede scheppen, korte instructies en een duidelijk inzetgebied.
5. Laat zien wat er buiten gebeurt
Sneeuw maakt zichtbaar hoeveel werk er wordt verzet. Dat verhaal verdient een plek. Beelden en korte updates van strooi- en schuifploegen zorgen voor begrip, waardering en realistische verwachtingen. Ze laten zien dat keuzes soms onvermijdelijk zijn en dat niet alles tegelijk kan.
Door de uitvoering zichtbaar te maken, wordt de stad transparanter. Mensen voelen zich serieuzer genomen en kijken met mildere ogen naar wat wel en niet lukt. Dat draagt bij aan vertrouwen, ook op momenten dat het schuurt.
❄️ Maak het werk van de buitendienst zichtbaar met korte updates, foto’s of filmpjes tijdens sneeuwdagen. Kunnen we niet live meekijken op een van de wagens, lijkt me heel ontspannen!
❄️ Laat ook zien hoe keuzes worden gemaakt en waarom niet alles tegelijk kan worden aangepakt.
❄️ Geef ruimte aan complimenten van bewoners en speel die actief terug naar de uitvoeringsteams.
Kortom, sneeuw is tijdelijk, maar de lessen zijn blijvend. Het laat zien hoe fijn een stad werkelijk is als het even niet vanzelf gaat. Door sneeuw te benaderen als kwaliteitsvraagstuk – over ruimte, veiligheid, spel en inclusiviteit – kunnen steden ook bij winterweer plekken blijven waar mensen zich thuis voelen. Nooit perfect, wel bewust. En dat is vaak precies het verschil.