Welkom op de verdiepingspagina
bij het boek De fijne stad.

Podcastafleveringen

  • Een man met een baard en golvend haar, zittend tegen een muur, lachend. Overlay tekst: 'Marco te Brömmelstroet' en 'de fijne stad'.

    De straat is van iedereen

    Marco te Brömmelstroet, ookwel bekend als de fietsprofessor, kijkt naar mobiliteitssystemen vanuit een sociologisch perspectief in plaats van een verkeerskundig perspectief. In Nederland lossen we het fileprobleem op door meer wegen te bouwen, maar uiteindelijk leidt dit tot meer verkeer en meer files. Aanvullend legt Marco uit dat mensen een voorkeur hebben om zo’n 60 minuten per dag onderweg te zijn. Tegenstrijdig genoeg zijn we daarom de afgelopen 10 jaar alleen maar verder gaan reizen.

    Spotify
    Apple Podcast

  • Portret van Wendy van Kessel met een grote glimlach, op de achtergrond een zwart-wit afbeelding van een straat met mensen en verkoopkramen.

    Bewegen als uitgangspunt

    Ons leven is ingericht op gemak. Maar het meest comfortabele is niet altijd het meest gezonde. Activiteiten zoals lopen naar de supermarkt of fietsen naar het werk zijn juist bevorderlijk voor onze gezondheid. Daarom pleit stedenbouwkundige Wendy van Kessel voor beweegvriendelijke steden.

    Haar idee is om steden zo in te richten dat wandelen en fietsen centraal staan, en auto's daaromheen worden georganiseerd. Wendy noemt dit 'trage netwerken'.

    Spotify
    Apple Podcast

  • Portret van een vrouwelijke persoon met blond haar, brillen, een glimlach, gekleed in een zwarte blazer, op de achtergrond groene bladeren. Ondertekst: Marian Stuiver, de fijne stad.

    De symbiotische stad

    Marian Stuiver schreef ‘De symbiotische stad’; een pleidooi voor steden waarin mens en natuur weer in wederzijdse afhankelijkheid samenleven. Marian beschouwt meer natuur in de stad als een groot pluspunt, om diverse redenen. Het bevordert de gezondheid, draagt bij aan schonere lucht en speelt een cruciale rol in klimaatadaptatie.

    Spotify
    Apple Podcast

  • Een zwart-wit foto van Wouter Veldhuis, een man in een pak, met korte haar. Op de onderste linker hoek staat de tekst 'Wouter Veldhuis' en rechts onder de tekst 'de fijne stad'.

    Ruimte voor rechtvaardigheid

    Om steden rechtvaardig in te richten, mogen we meer samen mét inwoners beslissen, in plaats van beslissen óver inwoners.

    De vierkante meters in ons land zijn beperkt, maar we willen heel veel met de ruimte die we hebben. Een gesprek over onder andere de waarde van het olifantenpaadje, de noodzakelijke ruimtelijke ordening van de ondergrond (kort gezegd: het is een warboel nu) en huishoudensverdunning.

    Spotify
    Apple Podcast
    Youtube

  • Portretfoto van een vrouw met lange haar voor een rivier, met moderne gebouwen op de achtergrond, en tekst met haar naam: Anne Loes Nillesen en de tekst 'de fijne stad'.

    De strijd tegen water

    Belangrijk in een klimaatveranderende wereld is de aanpak van water- en bodemvraagstukken. Stedenbouwkundige Anne Loes Nillesenbenadrukt in deze aflevering van de podcast-reeks het belang van maatregelen voor voldoende ruimte voor water en het bevorderen van gezonde bodems die water kunnen vasthouden en afgeven tijdens droogte.

    Spotify
    Apple Podcast

Video’s en verder lezen

Downloads

Casus

5.0 De geleefde stad Driehoeksplein naar Driehoekspark Bospolder-Tussendijken, Rotterdam  ·  Geopend juli 2024

Het Driehoeksplein in Bospolder-Tussendijken is opnieuw ingericht als het groene en levendige Driehoekspark. Van een grote vlakte van asfalt naar een duurzame en klimaatadaptieve ontmoetingsplek voor de hele buurt. De herontwikkeling is onderdeel van de bredere ambitie om BoTu veerkrachtiger te maken en is het resultaat van intensief samenwerken met buurtbewoners, ondernemers en de Valentijnschool. Via bijeenkomsten, knutsel- en VR-sessies en buurtfeesten werden ideeen opgehaald en vertaald in een definitief ontwerp. Het plein is zo ingericht dat het niet alleen een veilige speelruimte is, maar ook plek biedt voor buitenlessen en buurtactiviteiten.

5.000 m²asfalt getransformeerd
2.500 m²nieuw groen toegevoegd
475 m³ondergrondse wateropslag
25nieuwe bomen geplant
Successen

Meervoudige co-creatie via klankbordgroepen, knutselsessies en VR-sessies. Kinderen bedachten de naam 'Driehoekspark' zelf, een sterk symbool van eigenaarschap.

Rotterdam's eerste urban water buffer in een woonwijk: 475 m³ opslag, 31 meter diep. Gebruikt voor irrigatie en waterspeelelementen in droge periodes.

De Valentijnschool als vaste partner: het park dient nu ook als buitenleslokaal, een sterke koppeling tussen publieke ruimte en onderwijs.

Meer successen

Circulaire materiaalkeuzes: kurk als valdemping, hergebruik van bestaande hekken en pingpongtafels. Duurzaamheid doorvertaald naar detailniveau.

Slim zoneringsontwerp: peuterplek bij de school, speelplek voor 5-10 jaar, sportzone voor oudere kinderen. Werkt voor alle leeftijden zonder conflict.

Burgemeester Aboutaleb opende het park als een van zijn laatste officiele handelingen, een zichtbare bestuurlijke erkenning van het project.

Knelpunten

BoTu is een kwetsbare wijk met complexe sociale dynamiek. Intensieve participatieprocessen zijn kostbaar en vragen jarenlange begeleiding, niet alleen een ontwerpronde.

Beheer na oplevering blijft een risico. In wijken als BoTu verwaarlozen plekken snel zonder een duidelijke eigenaar en meerjarig onderhoudsbudget.

Aandachtspunten

Werkzaamheden overdag zorgden voor tijdelijke hinder voor omwonenden en schoolgebruikers. Communicatie hierover verdient meer aandacht in vergelijkbare projecten.

Financiering via meerdere potjes (EU LIFE, gemeentefondsen) maakt het project moeilijk te repliceren zonder een vergelijkbare subsidiecombinatie.

A. Letterlijk toepassen

Het model werkt goed in stedelijke wijken met veel verharding, weinig groen en een aanwezige school als ankerpunt. De combinatie multisportveld en ondergrondse wateropslag is direct repliceerbaar. Vraag EU LIFE-subsidie aan voor de klimaatcomponent en zorg dat een woningcorporatie of wijkorganisatie het beheer borgt voor de oplevering. Betrek kinderen actief bij het ontwerp: het verhoogt eigenaarschap en vermindert vandalisme.

B. Inzichten toepassen

De meervoudige participatievorm, knutselen, VR en buurtfeesten naast traditionele bijeenkomsten, is een bruikbaar sjabloon voor elk pleinproject, ook buiten een kwetsbare wijk. De kernles: verbind klimaatadaptatie aan sociale functies, anders blijft het abstract voor bewoners. Een park dat ook buitenlessen mogelijk maakt verankert zich in de dagelijkse routine van de wijk.


Randvoorwaarden voor succes
School of buurtorganisatie als ankerpunt Actieve bewonersgroep aanwezig Meerjarig beheerbudget geregeld Klimaat en sociaal gecombineerd in opdracht Gemeente als actieve partner
Urban Synergy Ontwerper — projectdocumentatie incl. participatieproces urbansynergy.nl/projecten/driehoekspark
Landezine Internationaal vakblad — fotoreportage en analyse landezine.com/driehoekspark-by-urban-synergy
Rotterdams Weerwoord Gemeente Rotterdam — klimaatadaptatie en financiering rotterdamsweerwoord.nl
Groene Gezonde Stad Platform — interview met ontwerper Dirk Verhagen groenegezondestad.nl
Contactpersonen en organisaties
US
Urban Synergy Ontwerp en procesleiding
VS
Valentijnschool Schoolpartner, klankbordgroep en buitenonderwijs
EU
LIFE@Urban Roofs (EU) Europees klimaatprogramma, medefinancier